Daha önce “Web sizi anlayacak, çok yakında” başlıklı yazıda Powerset ve Semantic Web‘den bahsetmiştim. Dijital verilerin ve medyanın anlamlandırılması açısından oldukça heyecan verici bir eğilim Semantic Web.

Powerset bu eğilimin öncülerinden ve belki de en ünlülerinden oldu. Semantic Web kelimesinin tanımından sonra “Ve Powerset bununla ilgili derin araştırma ve geliştirmeler içinde” cümlesi takip ederdi.

Geçtiğimiz yıl, Techcrunch40‘da adından bir hayli söz ettirmiş, ilgileri üzerine çekmeyi başarmıştı.

Tüm dijital dünyanın, “Hmm, neler olacak bakalım” diye düşünüp, merakla beklediği Powerset yakın zamanda, yalnızca Wikipedia makalelerini arayan şekli ile açıldı.

Bana sorarsanız affedilemez bir hata ile yaptı bu açılışı. Nedir bu hata?

Powerset belki de kaderini ya da sonunu etkileyebilecek kadar önemli olan açılışında yaratacağı ilk izlenimde kendini konumlandırdığı şekli ile tam bir fiyasko!

Şu an Powerset’in algoritmik zekasından, gelişmiş query yeteneğinden hiç bahsetmiyorum dikkat ederseniz. Yani daha oraları incelemeden önce halledilmesi gereken, belki de bu saatten sonra geç kalınmış gibi görünen yanını vurgulamak istiyorum.

Şu an Powerset.com‘a girdiğinizde ne görüyorsunuz? Renkli, modern ve şık bir tasarım, pek tabi bir arama motoru olduğu için bir adet arama girdi çubuğu* ve Powerset’in ne olduğunu kavratmayı amaçlayan bir takım açıklamalar, örnekler.

Gördüklerinizin büyük çoğunluğu bu değil mi?

“Peki bu kadar tantana yaptığı şey nedir, gayette normal ve beklendiği gibi gözüküyor her şey” diyeceksiniz. Hatta şunu da diyebilirsiniz. “Daha arama bile yapmadın, nasıl çalıştığını bile bilmiyorsun, neden bu kadar agresifsin ki“.

Sorun (*) koyduğum yerde.

Nedir ki, Powerset bir arama motoru zaten değil mi? Hayır, değil! Yani eğer Powerset kendisini “arama motoru” kategorisine sokarsa bugünün arama motoru devi Google ile olan yarışını başta kaybetmiş demektir.

Evet, pek tabi Powerset bir arama motorudur ama pazarlama ile birazcık ilgilenenler bilirler “konumlandırma” bir ürün için “her şey” demektir.

Powerset kullanıcı alışkanlıklarının neredeyse kemikleşmiş olduğu bir mecrada yarışmak için atılım yaptılar. Eğer siz bu değişmesi oldukça uzun zaman alacağını bildiğimiz bu kemikleşmiş arama motoru kullanma alışkanlıklarını göz önüne almadan Google benzeri bir kurgu ile kullanıcı karşısına çıkarsanız sonuç hüsran olur.

Kendinizden bilirsiniz, İnternet aramanız sırasında, arama sonucuna ve aradığınız şeye en kolay ve en hızlı şekilde ulaşma amacıyla yola çıkarsınız.

Arama yapanların büyük bir çoğunluğu aradığı şey ile ilgili olduğunu düşündüğü kelimeleri ardarda sıralarlarla ve “enter” tuşuna basarlar. Kullanıcılar için arama en temel yapısıyla budur.

Eğer siz yeni nesil arama motoru olma amacıyla yola çıkıp aynen bu kurgunun kullanımını destekleyecek bir yapı ve konumlandırma ile ortaya çıkarsanız başarısızlığı en baştan yaklaşmış olursunuz.

Arama kutucuğu içinde “Sorunuzu yazın” ile kullanıcının yalnızca ilgili terimleri yazma alışkanlığın ileri ket vurmasına engel olmak mümkün değil!

Biz cümleleri anlayabiliyor ve ona göre sonuçlar üretiyoruz, Google gibi değiliz, “ve”, “ya da”, “kim” bizim için önemli sözcüklerdir. Google ise bu kelimeleri en baştan görmezden gelir

Peki çok güzel konuşuyorsunuz ama bu Powerset’in güçlü motorunun kullanıcıya dokunduğu noktadaki çözümünüz nedir? Hiçbir şey. Gerçekten hayalkırıklığı…

Kullanıcı 2-3 terim yazıp sonuçlara ulaşmaktansa neden kocaman bir cümle yazsın ki? Neden kullanıcıyı zora sokarız ki hep?

Bu kadar eleştirinin ardından yalnızca bir adet çözüm önerisi sunacağım, gerisi de bana kalsın değil mi : ) İleride 4play‘de semantic yapılar üzerinde çalışmalar yapmayı planlıyoruz da şöylemesi ayıp : )

Bu Google benzerliği yerine bizi ana sayfada şöyle bir tasarımla karşılamış olsalardı mesela;

Powerset’in ve semantic web örneği olacak olan yeni nesil arama motorlarının kullanıcı ile buluşmadan önce, ilk olarak kurgulaması gereken kısmı kullanıcıya dokunduğu ve alışkanlıklarını değiştirmeyi kolaylaştıracak modüllerle ortaya çıkmasıdır.

Bazıları acı olmak üzere tecrübelerimle tekrar altını çizmek istiyorum, yeni nesil web girişimleri kullanıcı deneyimi kurgularını ve analizlerini projenin açılışına yakın “3-5 günde yaparız, test ederiz” mantığından vazgeçmeli acilen.

Bir de şunu eklemek istiyorum. Çok netim bu konuda; Önemli olan fikir değil, fikrin uygulanma biçimidir.

Bu demek değil ki fikir hiç önemli değil. Hepimiz biliyoruz ki, çoğumuzun beyninde türlü türlü fikirler, projeler dolaşıyor, zaten bu olması gereken. Herhangi bir fikri olmayan birini konuşmaya bile değer görmüyorum zaten : ) Fikriniz var ama yetmez : )